Pterigijum
Šta je pterigijum?
Pterigijum je krilasta degenerativna promena vežnjače (beličasta fibro-vaskularna navlaka) koja se pojavljuje na vidljivoj površini oka, u predelu između kapaka. Najčešće počinje da prerasta rožnjaču sa nazalne strane, od nosa prema sredini oka, mada se ređe javlja i sa temporalne strane.
Na početku je samo estetski problem. Kada počne da napreduje prema zenici, postaje i medicinski.
Kako nastaje?
Pterigijum se najčešće javlja kod osoba koje su dugoročno izložene ultraljubičastom (UV) zračenju, žive u toplijim i sunčanijim krajevima, ili su hronično izložene spoljašnjim iritansima - prašini i vetru. Smatra se degenerativnom promenom tkiva vežnjače kao odgovor na te spoljašnje uticaje.
Kako se prepoznaje?
Vidljiva beličasta ili ružičasta navlaka na površini oka, najčešće uz nos
Blaga iritacija, crvenilo ili osećaj stranog tela u oku
Povremeno pojačano suzenje
U uznapredovalim slučajevima: zamagljenje vida ili izobličena slika zbog iregularnog astigmatizma koji promena indukuje
Pterigijum treba razlikovati od pseudopterigijuma - slična naizgled promena koja je zapravo ožiljna formacija i drugačijeg je porekla. Razliku može pouzdano utvrditi samo oftalmolog pregledom.
Kako se leči?
Lečenje pterigijuma je hirurško. Savremenim hirurškim tehnikama promena se uklanja, a mogućnost ponovnog javljanja (recidiva) svodi se na minimum.
Operacija nije neophodna odmah - prate se znakovi progresije. Kada se primeti da pterigijum napreduje prema zenici, hirurško uklanjanje je indikovano. Čekanje dok promena ne zahvati centar rožnjače otežava lečenje, jer astigmatizam koji promena indukuje može delimično ostati i nakon uklanjanja.
Šta ako se ne leči na vreme?
Pterigijum koji napreduje bez lečenja može:
Zahvatiti centralnu zonu rožnjače i značajno smanjiti vidnu oštrinu
Indukovati iregularni astigmatizam koji može delimično ostati čak i nakon hirurške intervencije
Uzrokovati hroničnu iritaciju i diskomfor oka
Što se pre ukloni, dok je još dalje od zenice, to su rezultati lečenja bolji i predvidljiviji.
Najčešća pitanja i odgovori
Da li sunčane naočare mogu sprečiti pterigijum?
Zaštita od UV zračenja je ključna jer je dugotrajno izlaganje suncu glavni faktor rizika. Kvalitetne sunčane naočare sa UV filtrom, kao i naočare koje štite od vetra i prašine, mogu smanjiti rizik od nastanka i usporiti napredovanje već postojećeg pterigijuma.
Da li se pterigijum može ponovo pojaviti nakon operacije?
Recidiv je moguć, ali savremene hirurške tehnike značajno smanjuju tu mogućnost. Rizik od povratka je manji ako se operiše dok je promena još uvek mala i dalje od zenice, i ako se nakon operacije nastavlja zaštita od UV zračenja.
Primetili ste belu navlaku na oku?
Pterigijum se ne povlači sam - zakažite pregled i saznajte da li je vreme za uklanjanje.